Uncategorized

चालू घडामोडी 2026 NEW

चालू घडामोडी विशेषांक २०२५-२६

महत्त्वाच्या घडामोडी २०२५-२६

जागतिक आणि राष्ट्रीय स्तरावरील महत्त्वाच्या घटनांचा सविस्तर आढावा.

केंब्रिज डिक्शनरी : 'वर्ड ऑफ द इयर - २०२५'

केंब्रिज डिक्शनरीने 'पॅरासोशल' (Parasocial) या शब्दाला २०२५ सालासाठी 'वर्ड ऑफ द इयर' म्हणून घोषित केले आहे.

अर्थ:

एखादी व्यक्ती जेव्हा सेलिब्रिटी, इन्फ्लुएन्सर किंवा AI चॅटबॉट्ससोबत अशा प्रकारे भावनिक जोडली जाते की तिला ते आपल्याला ओळखतात असे वाटते (एकतर्फी नाते), तेव्हा त्याला 'पॅरासोशल' संबंध म्हणतात.

इतर महत्त्वाचे शब्द:

  • डेलुलु (Delulu): भ्रमपूर्ण विश्वास ठेवणे.
  • स्लोप (Slop): AI द्वारे तयार केलेली कमी गुणवत्तेची सामग्री.
  • डूमस्पेंडिंग (Doomspending): मनःशांतीसाठी बजेटपेक्षा जास्त खर्च करणे.
  • ट्रेडवाइफ (Tradwife): पारंपरिक गृहिणीची जीवनशैली सोशल मीडियावर शेअर करणे.

नवीन कामगार संहिता (Labour Codes)

भारत सरकारने २९ जुन्या कामगार कायद्यांचे सुलभीकरण करून ४ नवीन कामगार संहिता २१ नोव्हेंबर २०२५ पासून लागू करण्याचा निर्णय घेतला आहे.

1

मुदतबंद रोजगार (FTE)

  • कायमस्वरूपी कामगारांप्रमाणेच सर्व लाभ (रजा, वैद्यकीय).
  • १ वर्षाच्या सेवेनंतर ग्रॅच्युइटीसाठी पात्रता.
  • थेट नियुक्तीला प्रोत्साहन.
2

गिग आणि प्लॅटफॉर्म वर्कर

  • कायदेशीर व्याख्या प्रथमच.
  • ॲग्रिगेटर कंपन्यांना १-२% निधी द्यावा लागेल.
  • UAN मुळे लाभ पोर्टेबिलिटी.
3

महिला कामगार

  • समान कामासाठी समान वेतन.
  • रात्रपाळीत काम करण्याची मुभा (सुरक्षिततेसह).
  • कुटुंब व्याख्येत सासू-सासऱ्यांचा समावेश.
4

कामाचे तास व आरोग्य

  • दिवसाला ८ ते १२ तास, आठवड्याला ४८ तास मर्यादा.
  • वार्षिक मोफत आरोग्य तपासणी बंधनकारक.
  • लेखी नियुक्ती पत्र अनिवार्य.
5

वेतन आणि दंड

  • वेतन न दिल्यास ५० हजार रुपये दंड.
  • नॅशनल फ्लोअर वेज निश्चित करणे.
  • रजेच्या कालावधीत वेतन पेमेंट अनिवार्य.
6

लवचिक कामाचे तास

  • ४८ तास ३ किंवा ४ दिवसांत पूर्ण करण्याची मुभा.
  • उर्वरित दिवस भरपगारी सुट्टी (Paid Leave).

विशिष्ट उद्योगांसाठी सुधारणा:

क्षेत्र मुख्य सुधारणा
MSME सर्व कामगारांना किमान वेतन, कॅन्टीन आणि विश्रांतीची सुविधा अनिवार्य.
माहिती तंत्रज्ञान (IT) पगार दरमहा ७ तारखेच्या आत होणे अनिवार्य; महिलांना रात्रपाळीत काम करून जास्त उत्पन्न मिळवण्याची संधी.
खाण उद्योग कामावर येताना किंवा जाताना होणारे अपघात 'रोजगाराशी संबंधित' मानले जातील.
कापड उद्योग स्थलांतरित कामगारांना रेशन (PDS) पोर्टेबिलिटी आणि समान वेतनाचे फायदे.
निर्यात क्षेत्र १८० दिवस काम केल्यावर वार्षिक रजेचा अधिकार; ओव्हरटाईमसाठी दुप्पट मजुरी.

नोबेल पुरस्कार विजेते २०२५

श्रेणी विजेते देश
फिजिक्स जॉन क्लार्क, मिशेल एच. डेव्होरेट, जॉन एम. मार्टिनिस यूके, फ्रान्स, यूएसए
केमिस्ट्री सुसुमू किटागावा, रिचर्ड रॉब्सन, ओमर एम. याघी जपान, ऑस्ट्रेलिया/यूके, यूएसए
मेडिसिन मेरी ई. ब्रुनको, फ्रेड रॅमस्डेल, शिमोन साकागुची यूएसए, यूएसए, जपान
लिटरेचर लास्लो क्रास्नाहोरकाई हंगेरी
शांतता मारिया कोरिना मचाडो व्हेनेझुएला
इकोनॉमिक्स जोएल मोकीर, फिलिप एघियन, पीटर हॉविट इस्रायल/यूएसए, फ्रान्स, कॅनडा

भारत-अमेरिका अंतरिम व्यापार करार (फेब्रुवारी २०२५)

कराराची प्रमुख वैशिष्ट्ये

  • अमेरिकेने भारतीय वस्तूंवरील ५०% अतिरिक्त शुल्क कमी करून १८% केले.
  • रशियन तेलावरील २५% आयात शुल्क मागे घेतले.
  • ८०-१६०० CC बाईक्सवरील आयात शुल्क शून्य.
  • पुढील ५ वर्षांत द्विपक्षीय व्यापार ५० अब्ज डॉलरचे लक्ष्य.

संवेदनशील उत्पादने (सुरक्षित)

खालील उत्पादने सवलतींमधून बाहेर ठेवण्यात आली आहेत:

मका गहू तांदूळ सोया दूध पनीर तंबाखू

भारताला होणारे फायदे

वस्त्रोद्योग कपडे आणि तयार कापड अमेरिकेत स्वस्त मिळतील.
औषध निर्मिती जेनेरिक औषधांवरील कर शून्य झाल्याने मोठी बाजारपेठ.
हस्तशिल्प भारतीय कारागिरांच्या वस्तूंना आणि दागिन्यांना चांगली किंमत.

महाराष्ट्रातील पद्म पुरस्कार विजेते (२०२५)

केंद्र सरकारने जाहीर केलेल्या पद्म पुरस्कारांमध्ये महाराष्ट्रातील एकूण १५ व्यक्तींचा समावेश आहे.

पद्मविभूषण (१)

धर्मेंद्र सिंह देऊल (मरणोत्तर) - कला

पद्मभूषण (३)

  • अलका याज्ञिक (कला - पार्श्वगायिका)
  • पीयूष पांडे (मरणोत्तर - जाहिरात)
  • उदय कोटक (व्यापार व उद्योग)

पद्मश्री (प्रमुख नावे)

  • रोहित शर्मा (क्रीडा - क्रिकेट)
  • रघुवीर खेडकर (कला - तमाशा)
  • श्रीरंग लाड (कृषी)
  • सत्यनारायण नुवाल (व्यापार - सोलर उद्योग)
  • डॉ. राम गोडबोले व सुनीता गोडबोले (वैद्यकीय)
  • सतीश शाह (मरणोत्तर - कला)

© २०२५ चालू घडामोडी विशेषांक. सर्व हक्क राखीव.

माहिती स्रोत: अधिकृत शासकीय दस्तऐवज आणि बातम्या.

Vijay

Recent Posts

चालू घडामोडी 2026 – Daily Current Affairs in Marathi for MPSC/UPSC

चालू घडामोडी : अर्थसंकल्प २०२६-२७ & ग्रॅमी २०२६ 📋 चालू घडामोडी · २०२६ केंद्रीय अर्थसंकल्प…

1 week ago

current affairs in marathi

current affairs in marathiIn this Post We have created 50 question current affairs quiz containing…

2 months ago

MPSC EXAM ONLINE TEST

MPSC ONLINE TESTMPSC Online Test– Best Way to Prepare for MPSC Exam 2026MPSC  test is…

2 months ago

Maharashtra Police Bharti

🚨 महाराष्ट्र पोलीस भरती २०२५: परीक्षेची तारीख, अभ्यासक्रम आणि निवड प्रक्रिया (१५,६३१ जागा) महाराष्ट्र पोलीस…

3 months ago

महाराष्ट्र सरकारचे कंत्राटी धोरण 2023

महाराष्ट्र सरकारने आता खाजगी कंत्राटदारांमार्फत आवश्यक नोकर वर्ग उपलब्ध करून घेण्याचा नवा फंडा काढून स्वतःचे…

2 years ago

MPSC Book list 2023 in Marathi

MPSC Book list 2023 in Marathi महाराष्ट्र MPSC परीक्षा: यशस्वी होण्याची क्षमता एमपीएससी (MPSC) ही…

3 years ago