चालू घडामोडी २०२६

ग्रॅमी पुरस्कार विजेते २०२६

जागतिक आरोग्य संघटनेतून (WHO) अमेरिकेची माघार

• निर्णय: अमेरिकेने जागतिक आरोग्य संघटनेतून बाहेर पडण्याची प्रक्रिया २२ जानेवारी २०२६ ला अधिकृतपणे पूर्ण केली आहे.
• पार्श्वभूमी: राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी सुमारे एका वर्षापूर्वीच या निर्णयाची घोषणा केली होती.
• कालावधी: या निर्णयामुळे अमेरिकेची WHO सोबतची तब्बल ७८ वर्षांची कटिबद्धता संपुष्टात आली आहे.

आर्थिक परिणाम

• देय रक्कम: या निर्णयापोटी अमेरिकेला WHO ला सुमारे २६ कोटी डॉलर इतकी रक्कम द्यावी लागणार आहे.
• निधीचा वाटा: जागतिक आरोग्य संघटनेच्या एकूण निधीपैकी एकट्या अमेरिकेचा वाटा सुमारे १८ टक्के होता. अमेरिकेच्या बाहेर पडण्यामुळे संघटनेसमोर मोठे आर्थिक संकट निर्माण होणार आहे.

होणारे संभाव्य परिणाम

• देखरेख यंत्रणा: जागतिक स्तरावर आरोग्यासंबंधीच्या धोक्यांची माहिती देणे आणि सहकार्य करणे या प्रणाली आता कमकुवत होतील.
• लसीकरण व संशोधन: नवीन महामारीचा सामना करण्यासाठी आवश्यक असणाऱ्या लसींच्या निर्मितीवर आणि अमेरिकन शास्त्रज्ञांच्या संशोधनावर याचा परिणाम होऊ शकतो.

गुगलची भारतासाठी मोठी गुंतवणूक व घोषणा

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि गुगलचे सीईओ सुंदर पिचाई यांच्या भेटीनंतर 'एआय इम्पॅक्ट समिट २०२६' मध्ये महत्त्वाच्या घोषणा करण्यात आल्या आहेत.

१. पायाभूत सुविधा आणि कनेक्टिव्हिटी

• समुद्रखालील केबल मार्ग: भारत आणि अमेरिका दरम्यान कनेक्टिव्हिटी अधिक वेगवान आणि सुरक्षित करण्यासाठी समुद्रखालील नवीन केबल मार्ग उभारण्याची घोषणा करण्यात आली आहे.
• विशाखापट्टणम 'एआय हब': आंध्र प्रदेशातील विशाखापट्टणम (विझाग) येथे १५ अब्ज डॉलर्स (सुमारे १ लाख ३५ हजार कोटी रुपये) खर्चून एक भव्य 'एआय हब' उभारले जाणार आहे.

२. शिक्षण आणि कौशल्य विकास (AI Training)

• सरकारी कर्मचारी: 'कर्मयोगी भारत' उपक्रमांतर्गत देशातील १८ भाषांमधील ८०० जिल्ह्यांतील सुमारे २ कोटी सरकारी कर्मचाऱ्यांना एआय (AI) तंत्रज्ञानाचे प्रशिक्षण दिले जाणार आहे.
• विद्यार्थी आणि शाळा: अटल टिंकरिंग लॅबच्या माध्यमातून १.१ कोटी विद्यार्थ्यांना आणि १० हजार शाळांना 'जनरेटिव्ह एआय' ची मदत दिली जाईल.

३. तंत्रज्ञान आणि सामाजिक प्रभाव

• प्रादेशिक भाषा: एआय आता १० पेक्षा जास्त भारतीय भाषांमध्ये उपलब्ध असेल, ज्यामुळे शेतकरी आणि छोट्या व्यावसायिकांना तंत्रज्ञान वापरणे सोपे होईल.
• संशोधन: संशोधकांसाठी 'एआय फॉर सायन्स इम्पॅक्ट चॅलेंज' जाहीर करण्यात आले असून, त्यासाठी २७२ कोटी रुपयांची मदत दिली जाणार आहे.
• आरोग्य आणि कृषी: एआयच्या मदतीने रोगांचे लवकर निदान करणे, हवामानाचा अचूक अंदाज वर्तवून शेतकऱ्यांना मदत करणे यावर विशेष भर दिला जाईल.